Catal El-Minaa Fedde Ɓamtaare Pulaar e Muritani yuɓɓinii kiirɗeeli pinal ɗiɗi teskinɗi kaalteteeɗi, ɗi nganndu-ɗaa geɗe jooɗɗe paayodinɗe mbaɗaama heen. Hiirde adannde nde, inniraande « hiirde yimiyankooɓe« , ndeen waɗaa ko ɗo damal Duɗal Sileymaani Kan ɗo. E ndeen hiirde yimiyankooɓe kollirii heen hattan mum en, ngaddii heen ballal mum en timmungal. E nder 13 jimol ko jime 10 teskaa heen, haa joom mum ɓe ndokkaa seeɗanteeje. Caggal nde yimiyankooɓe ɓe ɓenni, goomu pinal catal ngal addi ko sukaaɓe tokosɓe, yontaaɓe, fellitɓe. Ɓeen kolliri mbaawka mum en e njimri e ngamiri tawi kadi aɓe moorii oo соsaan mo fuutankooɓe nganndiraa gila ndeen haa hannde.
Hiirde nde waɗi ko ñalnde 05 lewru feebriyee 2010 ko sabu teskaade fulla e jaayiida golle jubbinaaɓe e hiirde nde, ko ɗum addani goomu pinal catal ngal miijaade yuɓɓinde hiirde woɗnde tawi waɗetee ko to dingiral cehilaagal e ballondiral e Fedde naalankooɓe Muritani, tawi faandaarende ko : anndinnde darnde сatal El-Minaa ngal, ƴellitde pinal ngal e hirjinde golle fedde nde, waɗtude ñalawma o ñalawma gaardoraaɗo, tawa kala hitaande ñalawma o ene mawninee e leegal ngal, dañande ñalawma gaadoraaɗo, ganndiraaɗo ñalawma pinal fulɓe.
Hiirde ndee yuɓɓinaama ñalnde 09/04/2010 to dingiral Cehilaagal, tee golle ɗe njahrii no haanirta nii, yimɓe ɓe notiima haa teeŋti e Hooreejo Fedde Ɓamtaare Pulaar e Muritani hono Aamadu Umar Jah e Cukko kalfinaaɗo pinal yiilirde ngenndiire hono Aamadu Jibeeri Sih е catal Daar Nayiim e duɗal Lewlewal Badru, nootoriima heen doole, etee ngaddii heen kadi ballal mum en haa timmi. Ko waɗaa heen koo fof e faayodinde e himmunde ko sukaaɓе goomu pinal catal El Minaa ngal mbaɗi ko, ko maa njiyraa ɗum gite ma, yooɗde e yurminaade.
Paamen heewɓe e tawtoraaɓe hiirde ko yiɗde mum yiyde ɓee sukaaɓe fuɗɗiiɓe teskeede e hiirde catal Daar Nayiim to duɗal lewlewal badru. Gila ndeen, kala nde wiyaa catal El-minaa ene yuɓɓina hiirde, yimɓe ɓee mbaɗdata toon ko idaa. .Ñaago-ɗen Alla nde o juutnanta en ɗum, o walla en haa paayndaale men ɗe njettoo ɗo njiɗ-ɗen ɗo, tawo ko e dow jam e cellal e ɓural e ɓamtaare. Ко catal El mina ko, woto tampin en, ngal waɗata tan, walla ngal waɗi tan koko ngal aadori, anndiraa, teskoraa.
Yo wuur Fedde Ɓamtaare Pulaar e Muritani; Yo wuur cate Fedde Ɓamtaare Pular e Muritani Yo Alla hokku en doole, moƴƴina battane Catal El-mina. E ñalawma hannde o catal ngal ene yahra e 332 binnditiiɗo (43 ƴeftaani karte mum en haa jooni). Amin njaara denndaangal tawtoranooɓe hiirde nde, gila e hooreejo Yiilirde Ngenndiire haa e e ummiiɓe e cate haa e teelɗuɓe. Min njettii no feewi Fedde Naalankooɓe e garɗogol Mammadu Kamara. Njettoruuji amen tedduɗi, tiiɗɗi fayde e ɓeen walluɓe haa hiirde nde waawi yuɓɓineede, ɓeen adduɓe ballal mum en to bannge ngalu e peeje e njarameeje e leppi e simisaaji. Jinnaaɓe sukaaɓe ɓee ene njaararee no feewi sabu maɓɓe woppude sukaaɓe haa mbaawi waɗde ɗee golle jooɗɗe, jontaaɗe.
Abdarahmaani Siisee (hooreejo catal El mina)
Catal Arafaat : Jokkondiral e pelle pine
Ko adii fof catal Arafaat ina huccina calminaali mum e duwawuuji mum fayde e gardiiɗo Fooyre Ɓamtaare e wallidiiɓe mum nde Alla yeɗata ɓe cellal e kisal. Aamiin, sabu nafoore jaaynde nde alaa ɗo haaɗi. Catal Arafaat waɗdiino e pelle pine gonɗe e catal he joɗnde ñalnde hoore biir 16/01/2010, to jooɗorde catal ngal. Ngal noddiino (winndi) 27 fedde, heen 9 tawtoraama. Ɓe mbeltiima sabu ɓe paamnaama hol faandaare FBPM gila sosaa ko golli, nde hawrii e caɗeele kono ko mawɗum. Kono yonta fof e yimɓe mum, hannde ko enen, tiinno-ɗen, mbele ciimtaneɗen ko moƴƴi, gooto fof ina foti addude ballal mum e katantaagal mum, ganndal mum, hakkille ina soklaa no feewi. Ɓe mbiyi ma ɓe ngaddu ballal maɓɓe so Alla jaɓii.
Fooyre Ɓamtaare ina ƴetta Catal El Minaa e golle mum maantinɗe ngam wuurnude jaaynde nde. So en teyii mbiyen « so wonaano Cate Arafaat e Kayhayɗi e Likseyba Gorgol e Nuwaadibu e won ɓeen teelɗuɓe , ko nanndi e mawɗo men Hammadi Sukki Mbooc e Ifraa Al Hajji Boli, … tawatnoo jaaynde nde maayii« . So en kaalii cate noon, kaal-ɗen ko denndaangal terɗe ɗeen cate. Yo Alla sellin doole maɓɓe. Eɗen ñaagii cate keddiiɗe ɗee ne, nde mɓallitta jaaynde nde, jaaynde Fedde men, sibu, hannde, nde jeyaa ko e geɗe jiyotooɗe, kollitooje wonde Fedde nde ina jogii nguurndam.
Catal Daar Nayiim : Coftal duɗe
Catal Daar Nayiim, duɗal mum ndunngu nayi njara waɗiino yeewtere ñalnde alet 14/03/10 to nokku janngirdu duɗal ngal. Wonnoo ginol golle ɗe ko ɓamtude jaŋde duɗal ngal kam e pinal fulɓe. Tamtoraama heen hoyreejo catal El-Minaa Abdarhmaani Daawuuda Siisee, e duɗe catal ngal, hono duɗal Mawɗo Maalik Sih e lewlewal badru e dudal Ɓamtaare Rewɓe e jinnaaɓe sukaaɓe duɗal kam e terɗe leegal ngal. Terɗe yiilirde nde tawtoraama heen. Mboni e maɓɓe kala ƴettii konngol haali ko fayti fannu mbo halfinaa o. Almudɓe duɗal ngal mbaɗii heen tinndinoore faayodinnde sanne, ndee tiitoonde mum woni “ holi ko haɗ maa janngude ” kam e jime ɗiɗi tawi heen wootere yimi ɗum ko suka gorko, woɗnde nde yimi ɗum suka debbo. Duɗal lewlewal badru waɗii heen hirjino mum tawi ko jimol paayodinngol sanne. Ceemo duɗal ngal waɗii heen jime mum jahduɗe e renndo ngo. Hoyreejo catal El-minaa waɗii heen wasiya mum laaɓtuɗo sanne, paytuɗo e jaŋde Pulaar. Duɗal Mawɗo Maalik Sih waɗi heen ballal mum laaɓtungal sanne. Janginoowo duɗal « ndunngu nayi njara », feññinii heen wonde maa duɗal ngal ɓamtu jaŋde ko leelaani, jiɗɗo jokkaade heen fof yoar winnditoo e maggal. Uddi yeewtere nde ko hooreejo teddungal catal ngal ɗiɗmo o, hono Saalif Siley Soh.
Duɗal ‘Ndunngu nayi njara ɓamtii golle
Duɗal ‘Ndunngu nay njara’, to Catal Daar-Nayiim ɓamtii golle mum ñalnde alkamiisa 18/03/10. Ina winnditaa e maggal capanɗe tati e nayi (34) almuudo, e ngal waɗi tolnooji ɗiɗi : tolno gadano kam e tolno tataɓo. Ɓeen ngonnoo janngatnooɓe e maggal ɗiɗoo duuɓi jawtuɗi kala nde ekkol laamu uddaa. Tolno gadano o ina waɗi almudɓe sappo e tato, tolno tatoɓo o ina waɗi almudɓe noogaas e go’o (21). E ngal jannga kala alkamisa. Aset kala ko pinal yuɓɓintee heen. kala jiɗɗo jokkaade e maggal yo jokkondir e jannginoowo duɗal ngal hono Mammadu Njobbo Jah tel :650 98 54/2253923
Koolaaɗo kuuɓal catal Daar Nayiim