Site icon Lowre Pulaar, fulɓe e Pulaagu

Kaalden Goonga, lewru mee 2026

He Muritani, nde wiyaa hankadi lanndaji ngudditanaama dame yo cose, lanndaaji luulndo keewaano. E ngaan sahnga, so ɓiy mbiy-mi ene naata e lannda laamu kaa suuɗoto. Nde tawnoo, ndeen, hawri ko e sahaaji muusɗi, kaalteteeɗi, walla goytanteeɗi haa hannde. Naatnooɗo ndeen e lannda laamu fof, heewnoo ko huteede, joñeede, hay galle mum seleede. Nde tawnoo heewɓe njiɗaano yiydeede e joom mum. Kono dee, ɗum fof e wayde noon, kamɓe naatnooɓe e kaan lannda ɓee, won ko ɓe ndallinortonoo. So woniino goonga, ene gasa heewɓe tawtoya ɓe. Kono tan dee, ko memotoo feeñaani heen haa laaɓti. E ngaan sahnga, so woodii pelɗo ɓe, ɓe keewnoo dallinoraade ko wiyde: « Kaɓotooɗo miijo renndo iwrat nder. So iwrii boowal feewnittaako. Sabu tinataa ko fewjetee toon koo ». E miijo maɓɓe, ko naatde e nder lannda laamu kaa rokkata ɓe fartaŋŋe waawde haalde toon ngoƴaaji renndo maɓɓe, ngam yooltude hujjaaji mum. E miijo maɓɓe, ko ndeen ardiiɓe leydi ɓee njaɓata, cafra ɗiin ngoƴaaji ko aldaa e caɗeele. Mbele ɗuum laatiima ? Ko naamnal ngal jaabawol mum weeɓaani heɓde.

Jooni noon, lanndaaji luulndo keewii, kono ko ɓuri heen heewde ko serindiiɓe, njaɓaaani rentude e nanndooji mumen, saka mbaawa fewjidde. Ɗuum ko fartaŋŋe mawɗo wonande laamu sabu « so neɗɗo dañii yiyde ɓe haɓatnoo ene ndonki nanondirde e fewjidde, heewi ko dirmaade, hamdinoo ». Sabu o wiyata ko « yo Alla rokku baawo am, baawo mum ». So mi artii e jeyaaɓe e lannda laamu ɓee, dallinirɓe ɗum ko ndeen mbaawata haalande laamu caɗeele renndooji men, mbele yaawa safrude ɗumen, mboɗo jogii ko njiɗ-mi siftinde ɓe, mi nelora ɓe kadi e laamu nguu, e innde ɓesnguuji leydi ndii fof no ndiidorii. Ko adii fof, ko siftinde ɓe wonde renndooji men peccii ko e pecce keewɗe. Renndo heen fof waɗi ko remooɓe wuurɓe e njalon e njammbon, awooɓe wuurɓe e saakitaaji e dooliŋŋaaji kalfinaaɗi Joomiraaɗo. Aynaaɓe ñallooɓe e ladde, ñalda ɗomka, nguleeki e heege. Fitiram golleeɓe gollinteeɓe tawa ko njoɓetee huuɓnataa kacitaari, bottaari e hiraaande galle saka goɗɗum miijee heen. Kañum e woɗɓe wuurɓe e ndoolon mumen. Ko ɓee ngoni dañooɓe hannde ñaama, pawa janngo mumen e Jeyɗo binnde, Galo dokkoowo limataa OO. Heddiiɓe noon, ko liggotooɓe liggey laamu ene njoɓee so lewru maayii. Woɗɓe ko wonɓe e gollorɗe keeriiɗe, mawɗe, ɗe njoɓdeele mumen mbaawi humtude haajuuji. Sikke alaa, ene anndaa, hannde, aduna oo ene woni e kareeli muusɗi gaddanɗi kuɓɓam saɗtude, haa saabii ɓeydagol cogguuli ñameele guuraaɗe. Nde ngol ɓeydagol cogguuli laatii, laamu nguu ɓeydanii liggotooɓe njoɓdeele. Ko huunde moƴƴere. Kono onon wonɓe e lannda laamu ɓee, onon wiyɓe oɗon mbaawi haalande laamu ko jaɓnata ɗum safrude caɗeele guuraaɗe ɗee, mboɗo nelo on, e innde renndooji ɗii kala. Ɓeydangol liggotooɓe laamu ɓee njoɓdeele ene moƴƴi. Sabu maa wallu ɓe sukkude jolɗe ɗe ɓeydugol cogguuli caabii ɗee. Kono dee, gawoowo oo, demoowo oo, gaynaako oo walla fitiram golle oo, alaa ko ɓeydii e ko ndañatnoo koo. Ellee nii usti, sabu so toɓaani ilaani, gese ndemetaaka saka coñee, liɗɗi ngoodataa saka ngawee, jawdi ñaamataa saka ɓiree, walla teewu mum ñaamee. 

Tawde noon ko feere fenndi fedannde ɓiraɗam haaɗaanii, mi rokka on miijo ngo mbaaw-ɗon wallitoraade. Tawde leydi ndii ene jogii kaŋŋe, kiri, jamɗe e tufɗe keewɗe liɗɗi, tee geɗel heen fof joom en jawɗeele soodooɓe ɗum ene ngoodi, mbiyee laamu yo ustan julankooɓe mawɓe ɓee ko njoɓata duwaañ e lempoo koo, mbele ɗum lomtoo ko ɓe ɓeydata e cogguuli ɗii koo. E ngaan sahnga, maa ɓeesooji keewɗi nannge tawa tuubaaji leppaani.

Malal Sammba Gise

Quitter la version mobile