Site icon Lowre Pulaar, fulɓe e Pulaagu

Ñaayngal waalo

So jom gese en ngasnii soñde, gawri ndii askaama, caate ɗee njaltinaama, ɓe ñaaltindiima, ɓe ngasnii, gerngal fittaama, hesooɓe ñaayko ɓee kesii, soppooɓe ɓee coppii, ñaaykooli ɗii ndimndaama, naattinaama, gese koɓtaama ngasii. Kala demoowo mo allaa jawdi heewi ko faytude ko to seeɗaano mum. Gese ɗee tawata ko ine mbaɗi kuɗooli kecci, kedde ñewñewi e basaale dariiɗe. Ko nokku durirɗo jawdi. Jom jawdi en naatna jawɗeele mum en he kolaaɗe. Ɓe ngari ko ñaaygal. Nde wonnoo ñaaygal waalo ina heewi faayiida, sabu tawata ko huɗo hecco alaa, hay ñoomere tawata ko ustiima, oorol ngol woɗɗii, lappol ngol juutii haa won e jawdi fayfayru mum en puɗɗiima ustaade. Hankadi aynaaɓe telloo he waalo. Won e maɓɓe koɗat, walla so won hoɗɓe he gese eggaani, ɓe luusa ɗumen.

Kala gaynaako mo njiy-ɗaa, tawata ko ene yooɓii bata walla sasa lacciri njoorndi e suukara e warga. Ñalawma, aynaaɓe ñallata ko aynude haa hiira, jofna. Won e maɓɓe, so yahii haa naange dariima e hoore, njarnoytu jawdi mumen. Ɓe ñallina, haa teeŋti e agaaɓe baali. So yahii haa ɓuuɓnii, ɓe lañnjina ndammiri maɓɓe, ɓe naatna he kolangal haa hiira, nde ɓe njofna. Ko hono noon wonande jom nayi en. Yoga he aynaaɓe, haa teeŋti e jom dawaaɗi en, so ñallinaama, ngonata ko e raddude boje, jihe, gerle, purtooje…

Aynaaɓe so ngarii ñaayngal, ko ɓuri heewde e nguura maɓɓe ko teewu e kosam. Kala ko ɓe ndañi e raddo walla ɓe mbaɗa gottinel.

Ina e aynaaɓe ɓe njofata ko jamma. Ɓeen keewi ko fooftaade haa naange fuɗa. Won e maɓɓe, oorata ko tuynde haa naange ara e hoore, nde ɓe njofa. E sahaa ñaaygal, gese ina njeewta sanne . So yahii haa jamma, ayneeɓe fof njofii, naneetee tan ko bayli e ñaañooji e jeewte belɗe, e kosam e lacciri njoorndi ina yaree, walla teewu e kosam ina yaree ina ñaamee. Ine he ɓee ɗoo aynaaɓe, wontooɓe naalankooɓe maa yimooɓe maa waylooɓe, walla ñaañooɓe, nde wonnoo baylol e ñaañooru ko kulle ɗe aynaaɓe njiɗi.

Sahaa fof ko hare hakkunde gaynaako e jom ngesa. Kala jom ngesa jom jawdi, waɗata ko haɗde, hay gooto naatnataa heen jawdi mum, ko wonaa kanko gooto. Gaynaako fof yiɗi ko jawdi mum wasoo heddiiɓe ɓee,nde wonnoo, so yahii haa ñaaygal waalo ngal gasii, aynaaɓe ina mbaɗa piilungal (ɓuraa fayde jawdi) haa teeŋti e aynaaɓe baali. Ko ɗuum waɗi won he aynaaɗe tooñooɓe ina naatna jawɗeele mum en he haɗle jananɗe. Jom ngesa oo ko ɗuum fof ɓuri añde. Ko ɗuum addata hare jom ngesa e gaynaako e sahaa ñaayngal. Kadi, so jawdi cewndi haarii no feewi, ina waawi jibina laabi ɗiɗi he hitaande.

Ñaayngal gese jeeri ene heewi faayiida nde wonnoo tawata ko huɗo hecco alaa. Gese jeeri ɗee tawata ko mbaɗii deeneeri e pirndille e laalaaɗe dene e basaale e kuɗooli keewɗi. Ko ɗoon njiyataa jawdi ina weernii baŋ yoo baŋ. Ndammiri keewndi njibinoori he ndunngu ina waawi reweede njibinoya ñaayngal waalo he nder ceeɗu. Ñaayngal jeeri jiidaa e ñaayngal waalo. Jom jawɗeele en keewaawi hoɗde gese. Ɓe mbaɗata tan ko daw njoftaa. Kono ene he maɓɓe aynoyooɓe tuynde. So yahii haa gese laggii aynaaɓe nattat oordude toon.

Caggal nde kaal-ɗen nde ñaayngal wadetee e nde gasata, kam e nafoore maggal, en paamii ko waɗi agaaɓe korsinde ñaayngal.

So yahii haa ñaayngal gasii, aynaaɓe keewi ko waɗde ƴaro.

Siley Aamadu Bah

Quitter la version mobile