Hol no diine Lislam yiyri rewɓe Ender diine islam teddingol rewɓe ko huunde teentunde no feewi, nde tawnoo ko kamɓe ngoni jaalal e nder nguurndam. So ɗuum ɓennii, eɓe ndokkaa heen denndaangal hakkeeji maɓɓe : to liggeey, to jaŋde, to ɗannaade, to jogogal ekn. Kono e nder renndo fulɓe, rewɓe ina ŋakki nanngireede no fotiri nii, no haanirta nii, sibu so en yeewi :
- To jangde : ko worɓe ɓuri heewde janngude haa hannde, nde tawnoo ɓeya too ina keewi dañde caɗeele e nder jangde mum en, yeru : dewle gila joom mum en ina pamɗi, jibingol tawa yontaani ; hay ɗaccineede sahaa ina heen.
- To qiima debbo : ina famɗi ɗo njiy-ɗen ceerno debbo e men, ndeen dey diine harminaani ɗuum, alaa, ko enen tan eɗen ɗeɓi yawde ɗum, walla salaade ɗum. Eɗen keewi yiɗde to ngustu ɗen maa walla to keltu-ɗen, yeru : kon ndewon.
- To liggey : rewɓe ina limoo e heen e liggeyaaji haa joofti noon e ardineede heen golle, ndeen dey en njiyii heen e renndooji to ɓe ngardii tee peewna haa ɓura moƴƴude e so gorko ardiinooma nii.
- To dewle : fotde 77debbo e nder teemedere, wuuri ko e caɗeele e nder nguurndam galleeji mum en. Ko ɓuri heewde, ko gorko oo tan waɗata fof, tawa nii diisnondiraani e makko, hay yeewtere sahaa hakkunde maɓɓe ko caɗeele, tee eɗen nganndi kam ɓе kaaldataa kala, njiytotirtaa no feewi. Ko goonga diine wiyi ko yo debbo ɗoofto, kono kay wiyaani kadi yo o wontu no natal nii. Ɗuum noon, eɗen poti ƴeewtaade ko heewi ko ñawi, nana e nder renndo men. Eɗen mbaawi yahdude e jamaanu waylowaylo hannde oo, tawa en luutndaaki diine, en ɗacaani ko moƴƴi e aadaaji men koo.
Buuɗi Umar Soh


