samedi, janvier 10, 2026
Google search engine
JaɓɓordeCellalKawase tunwuɗe : Wilde ɓowɗi haawniinde

Kawase tunwuɗe : Wilde ɓowɗi haawniinde

Ina gasa, ɗoo e janngo mo woɗɗaani, kawase tunwuɗe mbaɗta naftoreede. Won Goomu annduɓe to Tansaani, to Duɗal na wiyee Ifakara Health (toppitiingal ko fayti e cellal) yiyti wilde tuufirde ɓowdi haawniinde. Habri ɗum ko jaaynde “Washington Post”. Ndeen wilde, ceŋdi mum, ko henndu luuɓndu koyɗe tunwuɗe ngam fooɗde koowooje, wara ɗum en. E fawaade e ɗuum, annduɓe ɓee ina ɗaminii huutoraade ɗum ngam haɓde e jontinooje, ñawu ndonkanaangu, mbaroowu hitaande kala, e wiyde OMS (fedde adunaare cellal), fotde 800 000 neɗɗo.

Wilde ndee ɗoo ina newii feewnude : ko boyet baɗɗo kawase tunwuɗe, walla boyet baɗaaɗo puufirgel jaltinoowel henndu nanndundu e henndu kawase tunwuɗe. Fooɗata ɓowɗi e wilde hee ko sikkude henndu nduu ummortoo ko e neɗɗo. So ɗi mbiyii aɗi piɗa, walla aɗi ciiɓoo ƴiiƴam, wilde ndee wara ɗi, sibu boyet oo ina waɗaa ko warata ɓowɗi : Kono haa hannde en ndokkaani daliilu tiiɗɗo oo. Daliilu tiiɗɗo gaddando ɓee ɗoo wiɗtooɓe miijaade huutoraade kawase tunwuɗe, ko yiytude ɓe wonde henndu kawase ɓuri ɓalndu neɗɗo waawde fooɗde ɓowɗi (laabi 4) :Walla mbiyen, so ɓowɗi 5 ina ngoni e suudu, neɗɗo jooɗiimadaa, werliima kawase mum baartooje sara mum, ɓowdi 4 payata ko e kawase hee, ko ɓowngu ngootu fayata e ɓalndu neɗɗo oo. Daliliilu goɗɗo oo, ko kawase tunwuɗe ina mbeeɓi heɓde ; ɗum noon so nawdaama e peeje goɗɗe jogaaɗe jooni ɗee, ko wayi no arkillaaji cuubaaɗi ekn, maa wallit haɓaade nguu ñawu. Ina ɗaminaa ndii ɗoo ceŋdi ɓowɗi kesiri ina waawi ustude fotde 20% jontinooje. Ɗum ɗoo noon yerondiri ko e nafoore arkillaaji e nder nokkuuji ɗo ñawu nguu duumii. E oo ɗoo sahaa wilde ndee woni ko e jarribeede e nder gure tati to Tansaani ngam anndude hol no foti bile potata joɗɗineede, e hol toon, ngam reende hoɗorde e ɓowɗi. Kono tan gooto e annduɓe ɓee wiyi “ ɓowɗi ko kullon ƴoƴkon, njiylotookon ƴiiƴam. Henndu kawase ina waawi fuuntude kon, kono kon ɓooyataa e nder boyet, so kon tawaani toon ko kon njiylotdo koo ”.

Bookara Aamadu Bah
Ƴoogirde :Washington post

RELATED ARTICLES

WOPPU ƊOO YOWRE

Tiiɗno winndu ɗoo yowre maa
Tiiɗno winndu ɗoo innde maa

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments