Nafoore leɗɗe ender nguurndam renndo men limotaako, gila e ñaameteeɗe, daborteeɗe haa e cafrorteeɗe. Hay so olo e nguli ustii ko heewi e leɗɗe pudatnooɗe haa won heen nih nattii yiiteede ko heewi ko wayi no puuleemi e keeleele. Hannde won keddiiɗe keewɗe ɗe nafoore mum en anndaa hay so kesam-kesamaagu e karallaagal kesal doktoreeɓe won ko rumtini en heen. Ina jeyaa e ɗeen leɗɗe, bambammbi (won heen mbiyi ɗum kupampami). Bambammbi (bamwaawi) ko lekki keewki fuɗde e sara nappuuji calti caggal gure walla kam e ceene.
Ko lekki kadi ki baramlefi(won heen mbiyi baralli) mum keewi kosam (ndeendelam ndanejam). Kosam kii lekki noon ina heewi nafoore to bannge cellal haa arti e safaara gaañannde udditiinde. E gannde ɓaleeje gila e ñeeñal doktoreegal kesal ngal araani e men, kosam ɓidaɗam e bambammbi ina toɓɓittenoo e gaañannde siloore ƴiiƴam ngam hernude ɗaam ƴiiƴam e safrude gaañannde ndee.
Kono hol ko sakkii les ? Kosam bambammbi ina waɗi e nder mum « alcool » woni ndeelelam toosɗam doktoreeɓe keewi safirde gaañannde sabu e ɗam wara « mboros » (). Won e men ina toɓɓitatnoo kosam bambammbi e gaañannde, mbaɗa heen haako ƴakkaako, fiilira ɗum tekkere ngam yo haako koo suur gaañannde nde haa nde yoora.
Hannde noon wiɗtooɓe mawɓe njiytii ndeke mawɓe men wadatnooɓe noon hanki ina njoganii ɗum daliilu : « kala ko woni e nder « alcool » ina e nder kosam bambammbi ». Heddoo noon kadi ko posonee so ɓurtii, sabu so heewii maa war ko wiyetee « globule rouge », ɓiinɗe ƴiiƴam. Ko ɗen ɓiinɗe ngoni gojjinooje ƴiiƴam etee neɗɗo waawaa wuurde gaa gaa makkon.
Binndol Umaar Tokosel Bah,
Lewlewal Group Networks, www.nbiimi.com LGN 28/10


