Banndiraaɓe tedduɓe, nehdi ko huunde nde famɗaani he neɗɗo, ko ɗuum waɗi enen ɓaleeɓe jaaɓneteeɓe nehdi e ɗemɗe janane, eɗen poti reentaade, ɓayri kala leñol ko nehdi ndi nehirta ɓiɗɓe mum ndii, wiyata nehdi moƴƴiri. Tee eɗen nganndi nehdi ina soomi tawangal, tawangal noon ina waɗi moƴƴal jahdungal e yonta e nokku, kono ina waɗi tawangal ngal yahdaani he yonta e nokku. Ko ɗuum waɗi enen humtiraaɓe binndol nehdi he ɗemɗe janane, eɗen majjiniraa nehdi diine walla nehdi tawaa-tawi walla nehdi jaggitooɓе. Ko ɗuum waɗi eɗen njogii caɗeele mawɗe he renndo men, ɗeen ngoni :
Kumtiraaɗo binndol he ɗemngal jananal oo, jaaɓnaa nehdi yimɓe ngaal ɗemngal, o jaɓі jeyede he yimɓe ngaal ɗemngal, ina heewi fuuynude tawaa-tawi renndo hoɗannde makko.
Jannginaaɗo ɗemngal jananal, jogii nehdi renndo hoɗannde makko, o salii jaaɓneede nehdi e pine ngaal demngal, ina heewaa wiyeede : janngi finaani.
Jannginaaɗo demngal jananal o faami o jaɓi ganndal o heddii he nehdi renndo makko, kono o mbo fuuyni janngde ɗemɗe ngenndiije, o faami janngude ɗemɗe ngenndiije ko yahrude ɓaawo walla ceerndal leƴƴi walla ko fiɓnde leñam-leñamaagu jeyaa. Ndee yiɗde he jannguɓe Afrik ina keewi. Ko ɓeen ngoni humtiiɓe he binndol majjiniraaɓe nehdi ganndal, hoomtiraaɓe mijooji woɗɓe, ɓayri ɓe paamaani puɗal ɗemɗe e pentegol binndol no woniri, ɓee ɗoo goodal maɓɓе he Afrik, alaa ko waylata he caɗeele mayre.
Jannguɗo ɗemngal jananal, faami, o goongɗini ganndal, o jaɓi janngude ɗemɗe ngenndiije, ngam anndude mbo ɓamtaare woodataa gaa ɗemɗe men Afrik, ko oon woni kumtiiɗo he binndol diiwtoowo majjere he duunde Afrik. Yeru makko en duunde men Afrik sokli.
Banndiraaɓe tedduɓe, ngaree tabitiniren ɗemɗe men binndol, mbele eɗen mbaawa haɓaade caɗeele renndo men e huufde ngaluuji neesu ngenndiije men, ñemmben ngenndiije ɓamtoriiɗi ganndal binndol, ngokkungal karalle maɓɓe yuumtere njeñaandi naftorteendi he kuuɓndi winndere adunaaru ”, calo-ɗen wonde jiddeere kedde goppe mbaylaandi maɓɓe, ngiwen he miijo “ miilo ” walleede, kuccinen yilaaji men he ganndal, haa mbaawen golloraade coñceendi yilaaji men.
On njettaama.
Tijjaani Mbaalo
Yoogirde: boolumbal.org


