Guwarnama wertanii ɓesngu mum nofru
Ñalnde talaata 21 ut 2007, Rajo Muritani fentii golle ɗe meeɗaa waɗde e leydi he, so waɗde emisiyonaaji ummoraade diiwanuuji Barakna e Gorgol. No paamraten, ko oto kaar baɗɗo denndaangal kabirɗe coklaaɗe ngam waɗde emisiyon yilli ɗii nokkuuji, ɗo ari fof yuɓɓina emisiyonaaji. Nokku ɗo o ari fof, yimɓe ndokkee konngol, tawa ina mbaawi heɗeede haa 60 km taarngo ɗoon, tawi kadi ko e ɗemɗe mum en ɗe kaalata. Diwii ɗoon, sibu, e yeru, won Nuwaasootnaaɓe keɗiima Ɓoggeenaaɓe ina kaala. Lappol ngol noon rewii Eeleega, Ɓoggee, Babaaɓe, Ñaabina, Kayhayɗi e Magaama. Ina jeyanoo e fayndaare maggol humpitde e findinde yimɓe ɓe ko fayti e geɗe teeŋtude ɗe leydi ndii wuuri hannde ɗe, tawa yimɓe ɓe e koye mum en ina ndokkee konngol, ndokka heen miijooji mum en.
Ko ɗee geɗe ngonnoo faandaare lappol ngol: yimɓe ɓe ina ɗaɓɓiraa: – haalde no jotondiral mum e laamu (administaraasiyon) siforii tawa ina kollita caɗeele mum en ɓurɗe teeŋtude :
– ñaawde golle guwarnama o; -hollitde ngoƴaaji keeriiɗi sukaaɓe e rewɓe: -hollitde miijooji mum ko fayti e gartirgol taccinaaɓe mooliiɓe kam e ñandugol bonanndeeji warhooreeji e golle macungaagu. Ko jidaa e ɗuum, maa Rajo ngo ƴ’ettu kabaruuji e ngonka nokkuuji jillaaɗi ɗii haa arti noon e geɗe toɗɗiiɗe pinal men. Nokkuuji keniiɗi kabrii wonde laamu ngu ina anniyii waɗande nokku fof rajo mum, tawa haalata ko ɗemngal oon nokku, tawa ko geɗe toɗɗiiɗe cellal mum en, jaŋde sukaaɓe mum en, ndema, ngaynaaka, ɓiyleydiyaagal kam e pinal e welnere. So artii e kabaruuji noon, walla won ɗeen geɗe toɗɗiiɗe leydi ndii fof walla adunakooji, rajooji nokkuyankooji ɗii fof njahdinee e rajo ngenndi o. Hade ɗum ɗoon noon, eɗen nganndi gure daande maayo ɗe njowitii ko e rajooji leyɗe keediiɗe kaalooji Pulaar e Soninke e Wolof. Ko goonga nii ina addana yimɓe ɓe waawde lijjitde heen woon ɗiin soklaaji, kono ko ɗum yowitaare. Geɗe garooje ɗe ina cemmbina leydi sosde rajooji nokkuyankooji:
-ko ɓuri heewde e kominikeeji maɓɓe jowitiiɗi e geɗe renndo ko e rajooji jananinkooji:
-Muritaninaaɓe heewɓe ina nodda ɗì e telefoŋ e nder won ɗiin emisiyonaaji
– Won e kanndidaaji e woote 2006 toɗɗagol meeruuji, depiteeji, haa e woote toɗɗagol hooreejo leydi mbaɗi jeeyngal e rewrude e rajooji leyɗe keediiɗe;
– Rajooji nokkuyankooji maa ɓallondir laamu e laamaaɓe;
– Goodaangal kuutorgal nokkuyankeewal baɗiraangal huuɓnude soklaaji nokkuyankooji e yimɓe ɓe nganndu-ɗaa ko dawanooɓe walla joñanooɓe e geɗe leydi ndi, sikke alaa maa wallit e ngootaagu ngenndi ndi;
– Kuutoragol moƴƴol ɗemɗe men ngenndiije tawa tuugii ko e ngonka nokkuuji men maa addana ɓesngu ngu jeytoreede no haanirta nii e ƴellitaare leydi ndi.
Ƴoogirde : AMI
Fulo: Bookara A. Bah
