Ñalnde talaata 19 saawiyee 2010 wuro Jos to Niseriyaa ko ko waɗaa haɗde caggal kareeji hakkunde juulɓe e kereciyee en. Ina wiyee maayɓe ɓee tolniima e 200 haa 300 neɗɗo. Ko ina wona lebbi jooni, Niiseriyaa woni ko e jiiɓru e kareeli. Ɗum tawtii musibbaaji goɗɗi kewooji toon sahaa e sahaa kala, ko wayi no kalitgol tiwooji isaas.
Ngoo ɗoo wuro noon ina woowti ɗii kareeli. Sibu so oɗon ciftora, toɗɗegol juulɗo e ardorde nokku laamu halfinaande haɓde e baasal addiino toon kareeli e lewru settaambar 2009. Ndeen hare waɗiino fotde 100 maayɗo. Heewɓe kadi ngaañiima heen. Ngol ɗoo kadi maayɓe keewii, sibu ko teemedde kadi. Sahaa sahaa kala kareeli ina mbaɗa e nehaande Niiseriyaa, hakkunde leñol biyeteengol « berom » e leñol « hawsankooɓe » ɓe nganndu-ɗaa ko juulɓe. Berom en ɓee ɓuri heewde e oon nokku. Ɓe njaggiri Hawsa en ɓee, ko no jiimooɓe nii. Naatnugol sariya lislaam e Dowlaaji Niseriyaa gonɗi rewo ɗii ɓeydi ceerungal hakkunde leƴƴi.
E jaggondiral 7 setaambar ngal, cikkataa wuro ngo dawri ko wolde sibu ko maayɓe ina tullinii e mbeddaaji, kadi, kalaa mo pottu-ɗaa ina jogitii fetel wolde. E lewru feebariyee 2 000 kadi, hare Waɗiino to Dowla Kaduna (rewo). Fotde 2 000 haa 3 000 neɗɗo maayi heen. Oon sahaa tawi juulɓe ɓee ina ɗaɓɓi tabitingol laawol sariya Islaam e oon dowla. E ngol ɗoo laawol kadi konu addaama, kono ronkanii yimɓe ɓee. Ko ina ɓura 400 neɗɗo mbaraama heen. Ujunnaaje ujunnaaje woɗɓe ndogii, njaltii wuro ngo. Heewɓe ngalaa ko ñaami, ngalaa ko njari, ngalaa safaara.
Laamu leydi hollitii wonde e ngol ɗoo laawol, maa faw e saabiiɓe ɗee pelɓondire kuuge bonde, sibu, ko huunde nde wontaa jaɓe e leydi hee. Ko huunde saroore yimɓe, bonnoore leydi. Hooreejo leydi ndii, Umaru Yar’Adua, sellaani. Ko ina wona lebbi ɗiɗi jooni o woni ko Sawuud ngam safraade. O jooɗiima ko juuIti hay dara yimɓe nganndanaa mo. E balɗe ɓennuɗe ɗee, o haalii e rajo BBC ngam wiyde o seɓorii. Kono hay gooto seedaaki mo e tele walla e natal. Yimɓe heewɓe e leydi ndi mbiyi ko yo o woppu laamu ɓayri o sellaani, tee leydi ndi wayi ko no laamaaka nii. Ko ɗum addani parlemaa leydi ndi jooɗaade ngam sakkude feere no sukkiri ndee yolnde. Gila o toɗɗaa e hitaande 2007, o naatii opitaal laabi nay.
Bookara Aamadu Bah
