Luural alaa, hay gooto yiɗaa humpitaade ɗum. Ɗuum ina goongɗi wonande Lamin Manngaan (baraaɗo to Magaama), ina goongɗi wonande Raja mintu Weys wul Esyadi (piɗanoodo kural), e wonande Muhammed wul Abdel Asiis. Gidiiɗo limteede oo alaa ko waawi haalande en heen, sibu o yahdii e oon sirlu nder yanaande makko. Ɗido heddiiɓe ɓee, won ko mbaawi seedtaade heen. Jooni noon ? Nguurndam ina waawi waytude e neɗɗo no waynoo e mum ko adii nde nanata kure ina nguuɗa sara mum, haa ɗamtindaa ? Alaa ko haalaaka heen. Kono tan, ɓuri moƴƴude ko ndesnden ɗum janngo (mo en nganndanaa hay baɗte), maa laaɓoy. Ɗuum ɗoon noon waawaa ittude kaawisaaji oo ɗoo aksidaa.
Hay so tawii en teskiima koyɗi muumo ɗi jaagorɗo kumpital janngatanii en ɗii (…) ɗuum ittataa ko kewi koo, ko yeebaare mawnde, walla nii ko ŋakkeende kelliIfuya hooreejo leydi, gardiiɗo leydi e sahaa jiiɓiiɗo. Sibu, ko idii fof, kanko e hoore makko o heɓri laamu ko doole, kanko ɓuri yimɓe fof anndude, so wonaano ɓurɗe mo heddiiɓe ɓee jogitaade, o ardotaako politik ngenndi ndii, no o ardorii ɗum gila nde laamu Maawiyya hoorameewu nguu yani ndee. Mbayliigu nguu ittanaani Muritani njiimaandi Dowla koninkeejo baɗboniijo, mooftuɗo leptooɓe e warkoyeeɓe, ɓе nganndu-ɗaa, yooɓaade ɗum en fittaandu neɗɗo, wayti ɗum en ko no hay huunde nii.
Ko neemnaare sibu ɗum hollitta ko hooreejo leydi oo hoolaaki sarwisaasi kalfinaaɗi kisal mum ɗii. Ko neemnaare e waasde hellifeede sibu leydi men ina jiñii e hare ownooɓe lislaamiyeeɓe, tee, hare ina dooki to Mali, ɗum noon, nder suudu keediiɗo. Kono kam hay gooto ɗaanaaki, saka goongɗina haala laamu nguu. Tee, no ɗum waawnoo ardude e yahrude fof, baɗte oo kewu, ko bonɗe tan. Hay gooto waawaa wiyde hankadi wonde leydi ndii ina hisi, sibu hay ɓalndu hooreejo leydi hisaani e kure konu. Ko noon kadi, jaltugol mawɗo leydi ndii e tele, ina lelii, ina ronkiti, ine ɓoornii comci ɓoortorɗi, ko huunde battinoyoore baɗte bonɗe e jimme Muhammed wul Abdel Asiis, keewnooɗo hollitde wonde ko gorko tiiɗɗo, cuusɗo, koosɗo, coftuɗo, mo hulaani dikkondireede…
Yimɓe ɓee e luulndiiɓe mo to bannge politik ɓee fof, alaa ko teskotoo hankadi so wonaa ko o neɗɗo parwuɗo (…) Heddanii en tan ko wiyde » yo Alla rokku jam « , ko duwantonoyo-ɗen kala neɗɗo mo hono ɗum ɗoo heɓtii. Eɗen nduwanoo mo jogaade peeral hakkille ! ngam waawde ardaade tawa omo reentoo juume e wiyde ko kam tan gooto ardotoo fof. Waɗi ɗum, ko dowla ardortaake no bitik nii, walla no jeyi keeriido nii. (…)
Gelongal Fuuta lollirɗo Njaay Saydu Aamadu
