JaɓɓordeGanndiwalYakawere ɓaleere waylii tagofeewal

Yakawere ɓaleere waylii tagofeewal

Tagofeewal : ganndal tageefo kuuɓtidinngal (cosmologie)

Peewnugol natal ɓet-tatiwal (3D) werto tageefo ɓurngal mawnude, ngal hono mum meeɗaa nateede, ine jeyaa e kewuuji ganndal ɓurɗi teskinde he ɗee darorɗe hitaande 2026 ngon-ɗen ndee. Ko leyɗe keewɗe mballondiri ngam feewnude ngal kartal baɗngal ko ine ɓura 47 miliyoŋ jiiryiirngal e kasaar (quasars).

E tuugnaade e ƴeewndo adano waɗaango, ngal gollal ko kaaɗtudi mbaawka karallaagal.  Yakawere ɓaleere sikketenoonde mbaylotaako ndee, ine gasa tawa ine wayloo. So tawii ko noon, so ngal ɗoo cikkal laatiima,  alaa e sago tiimtorde aadoraande ndee fof waylee (Ko anndanoo heen koo fof maa ƴeewtee).

Ƴoogirde : CEA-Irfu / e ballondiral e DESI, 2026

Hol ko woni kasaar (quasar) ?

Aɗa anndi ko woni jiiryiirngal, hono dental ɓujal miliyaaruuji miliyaaruuji koode, hono no Fedannde malaaɗo (Voie Lactée) nii. Wuddere ɓaleere ɓujere ine tawee hakkunde won ɗeen jiiryiirle, ine ɓuucoo kala ko ɓadtii ɗum. So nde ɓuuciima ɓakdi haa ɓurti, kayre wuddere ɓaleere ndee, nde wula haa ɓurta, nde yaynoo haa diwta aada, haa annoore mayre ɓurtoo annoore koode  jiiryiirngal ngal fof so ndentii : ko ɗuum woni ko wiyetee kasaar.
Annoore kasaar gooto ine ɓura laabi ujunere, annoore jiiryiirngal baɗngal 200 miliyaar hoodere saasde !

Hol ko sunnaade ngonka kasaar nafata ?

Kasaaruuji ine ngoɗɗi en no feewi – yolnde hakkunde men e majji, annoore ine doga ɗum miliyaaruuji hitaande, yettaaki en (hono miliyaar hitaande-annoore). Lonnaade ɗe ine addana en faamde no tageefo waynoo nde woni fuɗɗotoo ndee : ɗum wayi ko no lonngaade hanki ɓooyɗo nii !

Kasaar = wuddere ɓaleere ɓujere, siiɓotoonde ɓakdi, haa wonta huunde ɓurnde leerde he tageefo.

Binndanɗe gadiiɗe
RELATED ARTICLES

WOPPU ƊOO YOWRE

Tiiɗno winndu ɗoo yowre maa
Tiiɗno winndu ɗoo innde maa

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments