Hono no ɗe keewnoo waɗde, pelle pinal ngenndiije (Fedde Ɓamtaare Pulaar he Muritani (FƁPM), Fedde Muritaninaare Ɓamtaare Ɗemngal e Pinal sooninke (AMPLCS) e Fedde Ɓamtaare Ɗemngal Wolof he Muritani), mawninii hikka kadi, Ñalawma Ɗemngal nehniwal ñalnde aset 21 colte (feebariyee) 2026. Tiitoonde Ñalawma oo hikka ko “miijo sukaaɓe he jaŋde ɗemɗe keewɗe”.
Hikka, tuugnorgal golle ñalnde ɗemngal nehniwal ndee ko :
- wejo defte binndaaɗe e ɗemɗe ngenndiije, wejo geɗe pinal, wejo geɗe fitiram gollaagu walla dente ekn.
- gaafgol tappirɗe (ordinteer, samartfoon – Android e iOS),
- Taro bayyinaangoJokkorde Pelle pinal he pulaar, sooninke, wolof, arab, e farayse ;
- dokkugol seedanteejo heblo he ɗemngal pulaar (Duɗal fannuuji, Duɗal Keblorgal jannginooɓe, e heblooɓe).
Yanti heen, kollitgol maawka janngooɓe he duɗe jarriborɗe Pulaar.
Bayyinaango pelle pinal
Bayyinaango Ñalngu winndereewu ɗemngal nehniwal 2026
He nguu Ñalngu winndereewu ɗemngal nehniwal, mawninteengu hitaande kala ñalnde 21 colte e gardagol UNESCO, pelle pinal ngenndiije ine teeŋtina, no doole mum en potiri, wonde ɓamtaare e jaŋde ɗemɗe nehniije ko cuutirgal teeŋtungal, moƴƴinoowal jaŋde, mahondiral renndo e ƴellitaare duumotoonde leydi men.
Aɗe ciftina kadi wonde laawɗingol ɗemɗe ngenndiije – pulaar, sooninke e wolof – ko pellital jojjungal tiiɗnowal ngonka majje, gaddotoongal ndeenka majje, kuuɓnowal naatnugol majje nder nguurndam leydi ndii. Ko kanngol addata nuunɗal hakkunde ɗemɗe, wallita keƴnugol ɓiɗɓe leydi kala he nguurndam leydi e mahondiral renndo.
Ɗoo he Muritani, hitaande 2026 hikka ndee waɗti duuɓi ɗiɗi ko hoolkiso ɗemɗe ngenndiije – pulaar, sooninke e wolof – nder jaŋde leydi ndii, fuɗɗitii. Ɗum ko taaɓal moƴƴal, baɗangal yaakaare. Aaɓni ngal noon ko duuɓi capanɗe darnde e dallinannde daraniiɓe pinal e jaŋde kam e renndo siwil.
Kono tan, alaa e sago tesko-ɗen wonde ngoo hoolkiso ine wondi hannde e caɗeele duumiiɗe, cugginooje ɗum, kaɗa ciynugol mum timmungol.
Eɗen mbaawi teskaade heen :
• Duɗal ngam Ɓamtaare e Jaŋde Ɗemɗe Ngenndiije (IPELAN) ine wondi e caɗeele teeŋtuɗe keɓgol jannginooɓe humpitiiɓe, heblaaɓe no moƴƴi ;
• Lohre walla nii baasgol woodde Goomu kalfinaangu ciynugol mbayliigu jaŋde toɗɗaangu nder sariya kuccam mbayliigu jaŋde lelnaangu gila 2022 ;
• Haa hannde dekereeji ciynooji, jojjuɗi ngam ciynugol timmungol sariya kaa lelnaaka caggal duuɓi tati jooni, haa teeŋti noon toɗɗiiɗi kuule 65 haa 70 paatuɗe e ɗemɗe ɗee ;
• Leefre kumpital e hirjino laamu ngam ardinnde ɗemɗe nehniije nder politik jaŋde leydi ndii, e mbaadi laaɓtundi ;
Ɗee ŋakke ustii hoolaare, naatnii sikkeeji, sibu ciynugol mbayliigu jaŋde nguu wayi ko no alanaaka ɗowol golle laaɓtungol, kanngol fof e himmude wonande kuccam jaŋde leydi ndii, e kisal ngalu mum to bannge ɗemɗe ;
He nder kaa ngonka, laawɗingol ɗemɗe ngenndiije ko waɗɗiinde jojjunde ngam daɗɗanɗe ɗe laawal sariya tuugorgol, laaɓtungol, duumotoongol. Ngam kadi ƴellitde ɗe, e taƴande ɗe yimɓe e ngalu, e tiiɗnude juumtugol dawruɗi laamu paatuɗi e jaŋde e pinal e jaayɗe e njuɓɓudi.
He nder oo ñalawma winndereejo ɗemngal nehniwal, eɗen ɗaɓɓa e laamu nguu nde :
- Yaawnata lelnugol e caaktugol dekereeji ciynugol kuule 65 haa 70 sariya kuccam ɗee ;
- Lelnata tuugnorgal golle laaɓtungal, nanondiraangal ngam semmbinde laawɗugol ɗemɗe ngenndiije nder sariyaaji e juɓɓule leydi ndii.
- Ɓeydanta IPELAN yimɓe e ngalu, haa arti noon e tottude ɗum jannginooɓe humpitiiɓe;
- Umminde jeeyngal nder leydi ndii kala ngam famminde yimɓe fof nafoore janngirgol ɗemɗe nehniije e to bannge renndo ;
- Winndude ngol dawrugol tuugingol e jaŋde ɗemɗe keewɗe nder yiyannde woɗɗunde leydi ndii .
Wonaa jojjande pinal tan farlini keɓtingol e ƴellitgol e laawɗingol ɗemɗe nehniije : ngol keɓtingol, ƴellitgol e laawɗingol kadi ko sarɗi dowrowo mbele sukaaɓe men fof ine pota nder jaŋde, mbele ekkol men ine ɓura yuumtude; mbele ɓiɗɓe leydi kala ine ndennda fof.
Amin teeŋtina keɓagol amen ɗoftude laamu nguu e denndaangal gollodiiɓe nder ciynugol ndee yiyannde, he nafoore yonta hannde e yonta janngo fof.
Nuwaasoot ñalnde 21 colte 2026
Jokkorde pelle pinal (JPP)












