Hitaande kala, ñalawma “gaawgol jam e tiiɗnugol nguurdiigu moƴƴu” ine mawninee he winndere ndee. Hikka ñalawma oo mawninaa he Nuwaasoot ko ñalnde 22 settaamburu (siilo) e dow tiitoonde “yontere ngam aawde he jam – Wonande kuuɓal, ɗo waawi wonde fof, ñalnde fof ». Laamu Muritani e Ngenndiije Dentuɗe e gollodiiɓe mum en njuɓɓinii yontere hirjino nder Nuwaasoot, to Baasikunu e Rooso. Ɓe ndenndini juɓɓule, dente, sukaaɓe, rewɓe, jaayɗe e gollooɓe nokku, ɓe ndenndi faandaare : ƴellitde pinal jam e tiiɗtinde mahondiral renndo.
Ngol mawningol wonii frataŋŋe siftinde ɗo Muritani rewdaa ngam tiiɗtingol jam e deeƴre, rewrude e cofte pinal e coftal ɓalli e nehdi. Mawningol ngol yayniima “mahooɓe duumiiɓe jam”, ɓe darnde mum en walloyta mahngo renndo deeƴngo, wootiɗngo, nder ɓure denndaaɗe.
Ndee yontere kirjino rokkii pinal darnde mawnde nder cargol kaaldigal e ɓadtondiral, rokkii coftal ɓalli darnde walloore pottital dente. Jayɗe keedaani heen sara, nde tawnoo ko kañje ngoni ɓernde ndee dillere, haa teeŋti noon e darnde majje nder ƴellitaare jam e mahondiral renndo e paddagol haala ngañgu.
He ngol denndingol gollooɓe ummoriiɓe ceŋɗe kala, ngol mawningol waɗii Ñalawma winndereejo jam ko fartaŋŋe hirjino renndaango. Mawningol ngol siftinii kadi wonde tiiɗnugol jam fawii ko he huuɓno jawdi rewondirngo nder kaaldigal e ƴellitgol ɓure gaadoraaɗe kam e ɗe mbirniindi ɗe renndo daraniingo jam moofti.
Ciftinene winndooɓe wonde “Ñalawma winndereejo jam”, ine mawninee hitaande kala ñalnde 21 settaambar. Feŋi mo ko Batu kuuɓtodinngu Ngenndiije Dentuɗe. He 2001 o mawniniraa ko calagol ndoolnddoolaagu e ñifgol jayli. Mawningol 2026 ngol he Muritani naatti ko he doole leydi ndii waɗanta tiiɗnugol jam e mahondiral renndo e paddagol kareeli.
Bookara Aamadu Bah

