Duɗal Piir Sañakuur mbalndi waklitere tooroɓɓe

0
664

Ñalnde talaata 23 feebariyee 2016 Goomu wiɗto e jaŋde ndonaandi pinal leydi Senegaal fuɗɗiima yuɓɓinde kewuuji mawningol maanditaare 240ɓiire waklitere tooroɓɓe. Ko e nder ɗuum Aamadu Bakaw Jaw to Lisaa Tool jaltini winndannde hollitoore darnde Duɗal Piir Sañakuur e mahngo ngootaagu senegaalnaaɓe. Min njaltinana on ɗoo tonngoode ndeen winndannde.

Ko ɗoon e Piir, nder leydi jolfuɓe, jannguɓe haalpulaar en heblaaɓe e miijanteendi jihaadi cañi miijo dowla tuugiiɗo e Lislaam jogorɗo layde e nder diiwaan hee kala, e nder teeminanɗe keewɗe, gila e yonta almuraabit en haa yettii dillere Tubanan e teem XVIIɓiire. Ko ɗoo miijo heerto tooroɓɓe ƴoogi, waɗi e paandaale mum waɗtude Lislaam, gonnooɗo diine ɓesngu fuutankooɓe no woorunoo, fiɓnde dowla nuunɗal.

Ndeen ɓe ngartii Fuuta, ɓe ummini dillere tooroɓɓe, caggal mooɓondiral cuuɗingal ɓe njuɓɓinnoo Hoore Foonde, juumtungal e liɓgol laamu deeniyankooɓe ngu Satigi Suley Njaay ardinoo.

Ko ndeen Fuuta wonti nokku deeƴɗo, kisɗo, ujunaaje ujunnaaje remooɓe hiiɗanooɓe e laamuuji jolfuɓe catiiɗi ngari, koɗti e Fuuta. Ɗuum addi jillondiral mawngal hakkunde fulɓe e jolfuɓe haa teeŋti noon e diiwanuuji Laaw, Dimat e Tooro.

Ko ndeen miijo arani ɓe yiɗde yaajtinde ndii laamaandi jam e diiwanuuji ɓurɗi ɓadtaade, ko wayi no Waalo, Jolof e Kayoor. Ko e ɗeen golwole Damel Amari Ndella Kummba Faal e Barak Fara Pennda Teg Rella Mbooc, kawi Almaami Abdul Kadeer Kan, nanngi ɗum, coki ɗum lebbi keewɗi to Kayoor.

Kono ndee wolde nde Abdul Kadeer umminnoo wonaano wolde hakkunde haalpulaar en e jolfuɓe, kono ko kaɓɓondiral hakkunde juulɓe yiɗnooɓe mbayliigu, Kayoornaaɓe, Waaloaaɓe e tooroɓɓe, ngam haɓde e laamuuji seɓɓe. Eɗen mbaawi wiyde tan wonde waklitere tooroɓɓe heblaa ko e nder leydi jolfuɓe, waɗti Fuuta moolorde denndaangal hiiɗaaɓe juulɓe, woni kadi heɗɗaawo reenngo Lislaam, saabii kadi jillondiral hakkunde jolfuɓe e haalpulaar en, walliti no feewi ngootaagu senegaalnaaɓe.

BAB

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa