Hol ko firti ndonaandi pinal ndi memotaako ?

0
387

Faamamuya joganooɗo e « ndonaandi pinal » waylima no feewi e duuɓi capanɗe cakkitiiɗi ɗii. Ina jeyaa e ko saabii ɗuum kaɓirɗe pinal ɗe UNESCO tafi ɗee. Ndonaandi pinal haaɗaani tan e maandorɗe e dente kuule. Ina jeyaa heen kadi aadaaji kam e geɗe guurɗe donaaɗe e njaatiraaɓe, ko wayi no aadaaji jangtaaɗi, ñeeñe pijirlooji, aadaaji renndo, goowaaɗi  e kewuuji welnere, gannde e baɗe jowitiiɗe e sewlo (tago) e winndere walla kadi gannde e ñeeñe katojinaaɗe nder fitiramgollaagu.

Ndonaandi pinal ndi memotaako, kañum fof e farwude, ko geɗal kimmungal nder kisnugol keewal pine e sahaa julyultondiral ɓeydotoongal ñalnde kala. Anndude ngaluuji pinal ɗi  memotaako renndooji ceertuɗi ɗii, ina nafta e kaaldigal hakkunde pine, tee ina semmbina ɗooftagol aadaaji nguurndam goɗɗi.

Nanondiral kisnugol ndonaandi pinal ndi memotaako ngal UNESCO jaɓnoo e hitaande 2003, ina sakkiti calɗi nay  mawɗi ɗo ndonaandi pinal ndi memotaako feeñata :
– Aadaaji e haala njangtaaka ; ine jeyaa heen ɗemngal sabu mum wonde daabaa ndonaandi pinal ndi memotaako ;
– Ñeeñe kewuuji (spectacle);
– Baɗe renndo, aadaaji e kewuuji welnere ;
– gannde e baɗe jowitiiɗe e sewlo (tago) e winndere ;
– gannde e ñeeñe katojinaaɗe nder fitiramgollaagu.

Yeruuji ndonaandi pinal ndi memotaako peeñirtaa tan e sifaa gooto, yoga heen ina mbaawi soomde geɗe ummoriiɗe e fannuuji ceertuɗi. Yeru aada gooto ina waawi waɗde gaaci e ngamri ɓooyndi, cefi e jimɗi, comci kam e geɗe dewirɗe, kam e baɗe jotondirɗe e aada e kewuuji, wondude e hakilantaagal e ganndal laaɓtungal nokku gaadoraaɗo oo.

Ko noon kadi, geɗe ndonaandi pinal lugge ina peeña e kewuuji welnere rewrude e jimɗi, ngamri, mogo, ñameele, aadaaji jangtaaɗi, e tinndi, e gannde fitiramgollaagu e coftal ɓalli kam e belne goɗɗe.

Ɗum noon, ɗo ndonaandi pinal ndi memotaako tawetee haaɗaan tan e calɗi 4 limtaaɗi dow ɗii.

Dowlaaji ɗii ina mbaawi huutoraade fannuuji goɗɗi. Geɗe ɗee ina mbaawi seertude fawaade e dowlaaji. Eɗen mbaawi huutoraade kadi calɗi tokoosi ɗi won leyɗe ganndiraaɗe ndonaandi pinal ndi memotaako kuutortoo, ko wayi no « pijirlooji e cofte ɓalli gaadoraaɗe », « aadaaji ndefu », « ngaynaaka », « njilluuji » walla « nokkuuji maanditorɗi ».

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.