Tinndol : « Kala ko aɗa haala, ardin miijo »

0
384
Ginaari / Ginal
Ginaari / Ginal

Hammadi manna ko baaňoowu peewɗo junngo, hay gooto alaa e hoomu mbo o fotndetee e feewde junngo. Kala ɗo o yiɗi fiɗde, ko ɗoon o fiyata. Takkusaan gooto o sooynii ginal ine ňalli awde hay liingel jaggaani, sabu ngel fooƴde. Hammadi Manna wiyi « ngel ginel, hay so wontii maayo, mi yarataa ndiyam mum, so wonii laawol mi rewataa e mum ».

Ginal heɗiima ko Hammadi Manna layi koo, tan diwi. Oon kikiiɗe ginal waylii, wonti debbo jooɗɗo mbo hono mum weeɓaani, ñaaƴi, feewi wuro. Nde ngal naatnoo wuro ngoo tan ƴamooɓe ngari, moni kala ina wiya ko kañum haani resde mo. Kamɓe fof o salii ɓe. Nde Hammdi manna yettii, o wiyi ɗum « yo a wuur » يokkaaɗo. Ɗoon buubaaji ndoƴƴi, awluɓe ngulli, bayli mbayli, kumballi unngii, fijirde dooki gila hay dara kewaani. Seeremɓe noddaa kumi dewgal haa baaji keddii. Tungande ma ñalnde dewgal humaa ha timmi, balɗe tati hiraande e bottaari fof koto galle Hammadi Manna, toon ko tato e lahal ,ɗiɗo e lahal, lahal e hoore mum. Safalɓe ngoppii teewu mbaɗtii ñaamde ñiiri e nebam, walla mbaɗɗaas. Fulɓe ngoppii ñiiri e nebam, mbaɗtii ƴakkude cette e afara njuɗu Hammee capaato ! Nde haa balɗe tati timmi ndammbooɓe ndambitiima, jombaajo ñaagii jom galle mum ine yiɗi yahde weendu ine wuppoya, jom galle yamiri korgel mum yo yahdu e jom suudu mum to weendu. Ndeen ɓe njettiima tan jombaajo ɓoorii wonti ginal, korgel ine ndaara, ngal woni e toɗɗaade cide e booti.

Ndeen yahii haa waɗi sahaa, korgel ngel wiyi : « gineyni kooten, lacciri Hammadi neenam, gineyni kooten teewu hammadi neenam, gineyni kooten. Ginal jaabii : « woppu am mboɗo toɗɗoo cide e booti ». Gineyni wonti neɗɗo, ɓoornii comci mum, ɓe njoftoyi. Korgel haalani Hammadi manna wonde jom suudu mum ko ginal. Hammadi wiyi ndutto-ɗee janngo to weendu. Janngo e mum, korgel kam e jommbaajo nduttii to weendu. Hammadi yahri koyngel e koyngel, rewi e maɓɓe. Ndeen ɓe njettiima, hammadi manna ƴeeŋi e lekki banni fetel mum, tan jombaajo Hammadi wonti ginal woni e toɗɗaade cide e booti. Oon sahaa korgel yimi jimol mum hanki tan, ginal jaabii. Hammadi manna wulli : « ehee maa, ndeke ko a ginal » ? Ngal heɓɓitii ngal wiyi : « ko miin ginel ngel mbiyno-ɗaa hay so wontii maayo a yartaa heen, hay so wontii laawol a rewataa e mum, woni ɗoo ». Tan diwi, ngal majji menndeŋ !

Ko ɗum waɗi, hay gooto yaawnaaki, kala ko aɗa haala, ardin miijo.

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa