Saydu Bah, taccinɗo hoɗdu keeri Muritani

0
1142
Saydu Bah, bammbaaɗo

Pinal leydi ene siforee aadaaji mum, donaaɗi mum, goowaaɗi mum, kono kadi gaaci mum. Sikke alaa, leydi Muritani holaani fiyooɓe koɗli. Tawi ene jeyaa e ɓeen, gorko biyateeɗo Saydu Bah, gadiiɗo naatnude hoɗdu e karalle kese (masiŋaaji) haa yaltini BEƊI GAACI e hitaande 1975 e ballal fedde wiyeteende SONAFRIC. Njaru, Neema, Saygalaare, Mali Saajo, Dommbaa, Maakari e Sooraaw, ko huunde e leeɓi ɗi o hoɗi, naatnaa he nder ɗii leppi keɗirtenooɗi rajooji biyateeɗi “Tourn Disk”.

Ko adii ɗum, Saydu nawii pinal Muritani caggal leydi, e sahaa nde dañi fartaŋŋeeji tabitɗi, yahde e innde leydi mum Muritani ngam tawtoreede kooli (festuwaaluuji) keewɗi. Ene e ɗiin kooli :

• Koolol baɗnongol to wuro wiyateengo Helsinki (laamorgo leydi Finlande) e hitaande 1962. Ngool koolol inniranoo ko « Koolol gaaciyankooɓe Ganni ». O hollirii toon mbaawka makko e galɗugol pinal Muritani to bannge gaaci haa teeŋti e hoɗdu.

• Caggal ɗum, o nootanoyiima Muritani to wuro Alger e hitaande 1969, ɗo o heɓnoo tawtoreede koolol baɗnongol toon, biyeteengol « Koolol Ngootaagu leƴƴi Afrik to bannge Pinal. Koolol ginniranongol mungo modernu ».

Kono ene moƴƴi ciftinen holi Saydu Bah. Sikke alaa, Pulaar ene wiya: « ko jibinaa e sabbundu, mawni e sabbundu, fuɗi bibje, suddii sigeeji, so diwaani maa aannu annduɓe ». Saydu Bah ko bammbaaɗo, donɗo mbammbaagu, jannguɗo hoɗdu gila ene famɗi. Gila ndeen, ko ɗuum o waɗi meccal makko, haa nde o ruttii sahre goonga (yo Alla waɗ toon fooftorde makko). O jibinaa ko hitaande 1939 to wuro wiyeteengo Daw, e nder falnde Maghaama, e Diiwaan Gorgol, e leydi Muritani. O jibinaa ko e galle wammbaaɓe, saɗtidiiɓe fulɓe Yaalalɓe e Deeniyankooɓe. Adii jannginde mo hoɗdu ko baaba makko biyeteeɗo Hammadi Bulo. Tawi kañum ne ko koɗoowo ŋanaa, mo heewɓe kumpaaka mbaawka mum. Oon ne kadi ronnoo mbammbaagu ko e jinnaaɗo mum. Ko ɗum woni ko Pulaar wiyata « roni ronna ». Sirlu mawɗo e kaawisa kaawniika ene ngonnoo hakkunde Saydu Bah e hoɗdu mum, maa mbiyaa eɓe kaalda.

Jinnaaɗo gorko oo sankoriima mo law. Ko ɗoon o fayi to wiyetee Wodobere, e falnde Maatam, leydu Senegaal. Tawi omo famɗi. O dañii toon fartaŋŋe ɓeydaade janngude hoɗdu e wammbaaɓe mawɓe, humpitiiɓe, yontanooɓe e oon sahaa. Ina e ɓeen hoɗooɓe ŋanaa, mawɗo biyateeɗo Umar Gawlo, mo o anndondiri e hitaande 1954, tawi omo yahra e duuɓi 15.

Ko ɗoon o laatii joom faayiida, mo seeraani e suɓeede ngam yahdude e yimatnooɓe leele, noddetenooɓe haa Ndakaaru, laamorgo Senegaal. E ballal Alla, Saydu Bah lollii law, kono naange makko ɓeydii kadi jalbude, leeri wuli ko e hitaande 1957. E ngaan sahnga, ko Rajo Ndar laatinooɗo Rajo Senegaal e Muritani fof. E ndeen hitaande, ngoon Rajo werlii eeraango ngam yiɗde ƴeftude e nder mum, yimooɓe e hoɗooɓe ganni. Ko ndeen ngel cukalel biyeteengel Saydu Bah ƴeftaa ɗoon ko yaawi, ɗo guli ngalaa, jeddi ngoodaani. Sabu tawi o teskaama jeyeede e ɓurɓe waawde meccal hoɗdu ngal. Ko toon o hawriti e haaliyankooɓe ɗiɗo yontaaɓe e sahaa mumen, woni gorko biyateeɗo Jibiriiru Kan e goɗɗo biyateeɗo Aamadu Sarr. Ɓe mbaɗdi ɗoon golle paayodinɗe, kaalteteeɗe, sabu jeewte maɓɓe ɗee laataade keɗetenooɗe no feewi e oon sahaa.

Nde Muritani e Senegaal njettii heɓde koye mumen, Rajo Ndar ngoo artiraa Nuwaasoot, Saydu Bah arti e leydi mum Muritani, ɗo wiyetee « ngenndi ɓuri ngoowaandi ». Ko ɗoon o toɗɗaa wonde koɗoowo, jeewtoowo, kirjinoowo e nder Rajo Muritani hee. Mbaawka makko hoɗdu addanii hay ɓe njeyaaka e Muritani heɗotonooɓe jeewte makko teskaade mo. Ene heen dental biyeteengal « Sdhintel-1igene vive ». Yiɗde ɓeen heɗaade kolli addanii ɗumen teskaade Saydu Bah haa, e hitaande 1967, ɓe cuɓii ɗum e naweteeɓe to leydi Gine, ngam ɓeydoyde ganndal gaaci e fannu keso. O wonii e nder wuro Konakiri (Laamorgo Gine) haa hitaande 1969. E oon dumunna fof, o wonnoo ko e ɓeydude jaŋde makko to bannge gaaci e mbaydi kesiri. Tawi kadi o liggodtonoo ko e jaale mawɗe jeyaaɗe diɗɗal Ngenndiwal Naalankooɓe leydi Gine. Ɓeen teskiima mbaawka makko haa ngeɓɓani mo jeyteede, hankadi, e diɗɗal ngal. So o jaɓiino ɗuum o waasatno ngenndiyaagal makko Muritani ngal, o wonta ginenaajo. Kono nde tawnoo omo jogii ngilngu ɓernde, o sali, o suɓii ruttaade sahre jinnaaɓe makko, ɗo o anndaa, o woowaa. Ko ɗoon e Konakiri to leydi Gine o janngi Hoɗdu Tuubakooɓe wiyateendu Gitaar. Nde tawnoo omo welnoo hakkille, o janngi kadi binndol gaaci haa o huɓindii ɗum e newaare.

Nde o arti Nuwaasoot e hitaande1969, o naati e diɗɗal Ngenndiwal Nalankooɓe Muritani, tawi omo nawdi hoɗdu ganni e hoɗdu tuubakooɓe fof, woni Gitaar.

No haaliyankooɓe ɓee keewi wiyde nii « so won leliiɓe e ɓuuɓri no gaññeeje, wallaay won daraniiɓe ɗumen e naange no jullaaje ». Waɗde kay, sikke alaa, so pinal Muritani lollii hannde e aduna hee, ko hoddirooji Alla e golle annduɓe mum. Kono kadi ko e ballal gaaciyankooɓe mum wayɓe no Saydu Bah bammbaaɗo, baɗnooɗo ko ɓe mbaɗi, waɗi ko ɓe mbaɗaani. Yo Alla ɓamtu pine men haa njalba, njaynoo, no lewru sappo e tatiiru fuŋŋiniindu e hakkunde asamaan bakaajo mo alaa koɗooje.

Malal Sammba GISE

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.