Ñalawma Alamari e Kayhayɗi Ceɗɗaagu laawiima

0
150

Mbeñu Ganna, taaniraaɓe Sammba Mayram Moolo walla taaniraaɓe Balla Jeerel (no subalɓe keewi yanoraade ɓe) njuɓɓinii ñalawma Alamari pattamlamo ñalnde 16 mars 2019 nder Kayhayɗi. Kewu nguu waɗaa ko e teddungal Muusaa Mammadu Abdullaay Bees Ñaŋ jeyaaɗo ɗoon e wuro hee, jooɗiiɗo to Nuwaadibu.     Hello 3

Faandaare ndee ko rentinde ɓiɓɓe seɓɓe diiwaan oo mbele eɓe nganndondira, eɓe ngoowondira, eɓe ngoodondira ngam darodaade e dadodaade e guurtingol enɗam ceɗɗaagu e eɓɓande ɗam kuccam njahdojam e jamaanu, woto ceɗɗaagu wontude ƴiyal goloŋloŋal walla hinnde mehre nde yahdaani e pinal.

Ñalawma oo hurmbitiraa ko njillu ɗowaangu. Hoɗɓe arnooɓe ɓee e yontaaji ɗi kumpitaaki geɗe haŋki, nawaa, kolloyaa won e nokkuuji tawi ko joginooɗi ngartam e nguurndam Kayhayɗinaaɓe, teeŋti e seɓɓe.

Werlaaji 19 e tututaaji 9 lomtiiɗi dimaaɗi seɓɓe haŋki njoofi ɗo damal jippunde setooji koɗi ɗii, ngam nawde wanngoytooɓe. Ɓe ngadii holloyeede ko Mbaaraa, hono kolangal waalo gonngal sara wuro Gurjuuma. Ɓe kaalanaa hol jeyɓe ngal e no ngal heɓiranoo e ɗemngal Haamiidu Demmba Muusaa Soh. Caggal Mbaaraa, ɓe nawaa Weendu Bees. Bees ko waccoore hormorde. Nde firti ko gardotooɗo koyngal konu e nder wolde. Kono innde laawɗunde ooɗoo bees kaaleteeɗo ko Aamadu Muudo Ñaŋ. Haamiidu Demmba Muusaa Soh e mawɓe woɗɓe humpitiiɓe kaalani jamaanu nguu ko addani weendu nduu wiyeede Weendu Bees caggal nde ɓe ceedni joom geɗe en ko wayi Farmbaal, Bees, Ceerno Moolle, Jaagaraf Njuf, Arɗo Joobɓe, Jaagaraf Cilengel, Jaagaraf Hoore Foonde, Jaagaraf Cilon… e tawtoreede awluɓe e ñeeñɓe woɗɓe nantuɓe inɗe mumen.

 Nde yimɓe ɓee ngummitii Weendu Bees, njaaɓani ko mbargu wuro. Mbargu ko awirde wonnde e caaɗngol Butukaawol. Nde woniri ko bannge rewo, ɗo woɗɗaani leegal Gurel Saŋe Kayhayɗi. Mbargu Kayhayɗi ko jeyi Joobɓe Kayhayɗi, Farmbaleeɓe. Annduɓe daartol awirde ndee kaali no nde feewnirtee, no nde awirtee e ko woni heen geɗel Farmbaal. Ko ɗoon jamaanu nguu ñaltiroyi haa kikiiɗe. Ko ndeen woni nde lappol Ngijilonnaaɓe naati wuro Kayhayɗi.

Golle kikiiɗe ɗee ɓamtoyi ko hedde 18w30h. Adoraa ko konngol hooreejo Fedde Alamari Kayhayɗi hono Bookar Hammadi Demmba Muusaa Soh. O bismii hoɗɓe arɓe ɓee, o rewni heen golle ɗe fedde ndee fuɗɗii gollude, ɗo o duuɗaani paandaale mayre, o sakkitorii njettoor feewde e mawɓe maɓɓe, jinnaaɓe maɓɓe sabu ballal mumen teskinngal e darnde mumen e sara maɓɓe haa ñalawma oo dañi ko dañi koo. Yo duuso ɓooy !

Hooreejo lappol Cilon hono Maalik Caam adii yettinde ko salminaango Cilonnaaɓe feewde e Kayhayɗinaaɓe. O rewni heen ko yettude Fedde Alamari Kayhayɗi sabu teddungal mum e Cilonnaaɓe. O wattindorii ko teeŋtinde wonde Cilon e Kayhayɗi ko wuro wooto ngo koɗkiiji ɗiɗi ceertuki. Caggal ɗuum gorle ngarti e Muusaa Mammadu Abdullaay Bees Ñaŋ, teddiniraaɗo ñalawma oo. Caggal salminde jamaanu nguu, o ruttanii ko laaɓtinde silsil hakkunde makko e Bees Aamadu Muudo. Nde o uddoyi ɗiin laani, o arti e jaaroore Fedde Alamari ndee, sabu mayre toowde jiyanɗe kayre fof e famɗude duuɓi, o rutti e mayre teddungal haa juuri.

Ko ɗoon Konoo Baraaji, Meer Kayhayɗi naati kewu nguu, yetti fedde ndee, teeŋtini wonde ko cukaaku woni calɗi ɓamtaare caggal nde holliti keɓagol mum e yahdude e fedde ndee haa ɗo Geno haaɗni. O rowiri konngol makko ko kelme gudditirɗe golle ñalawma oo e mbaydi laawɗundi.

Hiirde ndee ɓamtoyi ko w 23:hj 20. Nde fuɗɗitorii ko ñaaƴal Cayɗe Cilon, hono diɗɗal boombi e seemedɓe tokosɓe tawi faandaare ndee ko hollirde nguurndam rewɓe yontanooɓe hanki e nder Cilon, gila e ñaantungal, cuɗaari haa e njimri walla e konnguɗi payɗi, belɗi e nofru, deeƴnooji ɓernde, gartirooji hakkille.

Caggal ñaaƴal ngal huccanaa ko jeysi dimaaɗi: ndimaangu Farmbaal, ndimaangu Bees, ndimaangu Farba Jowol, ndimaangu Jaagaraf Cilon.

Ko ɗoon Gelongal Fuuta lollirɗo Njaay Saydu Aamadu naatani yeewtere mum : “Darnde Seɓɓe e nder renndo Fulɓe” (maa en ngartu heen e tonngoode aroore so Geno newnii).

Nde Gelongal Fuuta joofni yeewtere mum hiirde alamari ndee daɗɗi. Alamari ko fijirde nde seɓɓe worɓe e rewɓe keerorinoo. Nde wonnoo nde nattii waɗeede walla nde nattii anndeede e won e nokkuuji Fuuta ko rewɓe awluɓe lomtintee rewɓe seɓɓe wiyetenooɓe hanki Cooji Guddi. Ndeeɗoo hiirde alamari ne, waɗnde e Kayhayɗi, yuɓɓini nde ko awluɓe Cilon e Ngijilon e gardagol Sammba Haba Sek. Nde tuggi ko heedde 2w30 haa fajiri feeri.

To bannge tuugnorgal, ɗowi jamma oo ko suka ñeeño mo ɓerɗe e hakkillaaji kawri hannde oo ena wiyee Maamuudu Mammadu Gise to Ɗalhaya. Dooro ko jannguɗo jannginoowo, pinɗo, kumpitiiɗo geɗe keewɗe e nder ngenndi fulɓe mbiyeteendi Fuuta Tooro. O ardi ko e lappol Nuwaadibunaaɓe e gardagol Muusaa Mammadu Abdullaay Bees Ñaŋ.

Kewu nguu rokkaama faayiida timmuɗo. Setooji teskinɗi gummoriiɗi e gure seɓɓe, ngarii nootitaade e ñalawma oo : Cilon e Juude Daande Maayo e Jowol Sahre e Jiinge e Ngijilon e nulaaɓe wuro Ɓaarga e Njuulaandi.

Gelongal Fuuta lollirɗo, Njaay Saydu Aamadu

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa