Kaalden Goonga : Kala ko a aɗa waɗana leñol ngol, waɗir sabu Alla…

0
114
Kaalden Goonga
Kaalden Goonga. Winndannde Malal Sammba Gise

« Kala ko a aɗa waɗana leñol ngol, waɗir sabu Alla tan, mbaasaa ɗaminaande heen wune, walla walla jaareede. Anniyo ko a cakkaniiɗo maayɓe maa. Waasataa keɓaa baraaji ». Ko debbo gooto, dariiɗo dadiiɗo, cemmbinɗo liggotooɗo mo naamnaaki yetteede, kaaloowo ko nafata wiynoo-mi nii. Nde nan-mi ngol konngol, ngetii-mi, ngenndu-mi, ngeelii-mi faamde ko soomii he maggol, ndonku-mi. Hakke duuɓi e kitaale, mboɗo miijtoo, kono tan ndonku-mi anndude ko addi ngol, ko soomii he maggol, walla nii to o itti ngol.  Nde tawnoo ganndo miijooji gooto wiy « ene jeyaa e juume ɓurɗe mawnude ɗe innama aadee juumata, ummanaade huunde haa woɗɗoya heen tan woppa, haayta ».  Ko ɗum waɗi, calii-mi woppude, njokku mi wiɗto.

Ene wiyee, ganndal alaa coggu kono ene waɗi njaru. Waɗde pellit-mi, ko ngal jari fof, waɗde heen, haa mi iwa e kumpa. Ko ndeen o naamnii-mi so mboɗo anndi biyetenooɗo Tijjaani Aan.  Puɗɗii-mi limtude ñaam-golluuje mum, o dartini mi, o wiyi : « e nder ñaam-golluuje Tijjaani Aan limtataa ɗoo ɗee, a woppii laatanoode mo bittoowo, binndoowo. Kono onon heewɓe faarnoraade mo ɓee, on meeɗaani yiilaade ko o winndunoo koo, mbele muulon e defte renndo ngoo huutoroo ». Nde tawnoo noon, hakkille tagiraa ko miijoreede, tee kadi miñum miijo ko miijtaade, ndurnu-mi miijo, taw-mi ko o haali koo ko goonga. Mboɗo woni e kaan ngaanumma, haa nan-mi wulaango « Mammadu Sammba Joob lollirnooɗo Murtuɗo ene waɗanee ñalɗi ciftorirɗi, jogorɗi laataade fartaŋŋe yettinande mo miijo ngo o miijotonoo ko ɓooyi, so mahde nokku bittirɗo gannde, mooftirɗo defte, janngirɗo, keblirɗo, mo o wiyatnoo K-B Pulaar ».

Ɗum wayi mi no jamma juulde. Mbeltii-mi haa ɗeɓ-mi wiyde yo mi haɓɓe. Sikke alaa, Murtuɗo ne ko mo heewɓe paarnortoo. Haa teeŋti e yiɗɓe wiyeede ko « ngenndiyanke » ɓee. So tawii ko jimoowo, joofnataa innaani Mamma. So tawii ko binndoowo, suutataa kuɗol so tonngaani innde Mamma. So tawii ko jeewtoowo, haa teeŋti e lay-layti renndo, liɓataa konngol tawa siftoraani Mamma. Kono dee, najoore ɗeɓii heɓtaade mi, nde ngar-mi Mbaañ ñalnde sappo lewru Suwee 2022, weeti njuurdoyii-mi yanaande makko e seteeji garnooɗi, hiiri hoohooɓe, haaliyankooɓe e yimiyankooɓe fof kaalti ñaamgolluuje makko, ko adii nde omo wilnanee Defere Alla teddunde ndee. Kono nde miijtii-mi konngol ngol mbiynoo-mi debbo oo haalanii kam e udditirde winndannde men hannde ndee, paam-mi ndeke, ko goonga « Kala ko aɗa waɗana leñol ngol, waɗir sabu Alla tan, mbaasaa ɗaminaande heen wune, walla jaareede ».

Sikke alaa ngol goongɗii ñalnde sappo, sappo e goo e sappo e ɗiɗi lewru Suwee 2022, nde leñol noddaa « yoo ar Mbaañ ngam siftorde e wuurtinde golle Baaba leñol », mo woni fof jattinii, ellee wonaa kañum wiyatnoo « Yontii nde woodi ko Murtuɗo waɗanaa e Mauritanie ». Sikke alaa, fuɗɗuɓe ngoo miijo poti ko yetteede e duwaneede, sabu ko taaɓal mawngal ɓe taaɓii ɗoo. Tijjaani aan ene wiyatnoo « leñol wonaa naafige, ko mbaɗan-ɗaa ɗum fof yoɓete », kono tan ɗee golle baɗaaɗe Mbaañ ciftinii en, « won tigi darinooɓe e naange, liggii, kaɓaa, potndi heen feleede, sokeede e felleede » kono tan, ndeke, won e men ɓe njoɓataa diminna. Yiɗooɓe tan huutoraade inɗe darinooɓe, mbele kañum enne mbiyee ndariima, walla mbiyee ko ngenndiyankooɓe. Ɗum hollitan ko ndekete « ko heewi e men, mbaawi tan ko haalde, tee ko haala ka yettaaki ɓerɗe nii saka terɗe ngolla ». So en njiɗii ɓamtaade, haala, en ngustat. Golle en ɓeydat. Jeddi, duko e gulwulti en ngoppat. Gollaniiɓe leñol en ɓamtat. Mawnikinaare, miin-miinaagu, ngañamtumaagu e haasidaagal en karminat.

Malal Sammba GISE

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.