Mooɓondiral 7e FƁPM, wonii tigi mooɓondiral kesam-hesaagu

0
1514
Joɗnde adannde Yiilirde hesere mooɓondiral 7 FƁPM

Mooɓondiral 7ɓal fedde ndee wonii tigi mooɓondiral kesamhesaagu. Ɗum woniri ko e sifaaji ɗiɗi (2).

1. Ko idii fof to bannge kuccam e paandaale fedde ndee

Gila nde fedde ndee sosaa e hitaande 1974 haa e oo sahaa, ɓurnoo teeŋtude e faandaare e golle mayre ko haɓde e humambinnaagu rewrude e jaŋde mawɓe nder ɗemngal Pulaar. E daawal paangal ngal woni faandaare mayre rowrowre ko nehdi ɓiyleydaagu e daranaade laawɗingol ɗemɗe ngenndiije ɗee kala e waɗtude ɗe « ɗemɗe jaŋde, ɗemɗe ɓamtaare, ɗemɗe gollorteeɗe, ɗemɗe ɓamtaare nder renndo ». E nder ɗuum « donngal FƁPM ko wallitde mahngo miijo e dillere ɓiyleydiire ngam hokkitde leƴƴi Pulaar, Sooninke e Wolof timmal hakkeeji mum en to bannge pinal e ɗemngal. Ɗumɗoon noon ina ɗaɓɓi heblo ardiiɓe ɓee e juɓɓule fedde ndee to bannge kattanɗe karallaagal golle e nehdi Ɓiyleydaagu. 

E ngalɗoo daawal golle ɗee fof poti ko naftude happannde « laawɗingol ɗemɗe ngenndiije ». Hujjinango mum maa heble, facciree e mbaadi ciynotoondi nder denndaangal fannuuji fedde ndee : jaŋde, kumpital, pinal ekn. Hirjino ɓesngu huuɓtodinngo waɗee, denndaangal waawɓe jogaade tiiɗnde e jogiiɓe mbaawka ƴettude ngaal kuulal njokkondiree ngam ɗuum. 

Tafde dillere ɓesnguure aaɓnotaako ɗoon ɗo sukaaɓe e rewɓe ndaraaki heen, ɗo renndo ngoo e kuuɓal waɗaani ɗum haaju mum. 

Hirjino kadi ɗaɓɓi ko kumpital moƴƴal rewrude e kuutorɗe ɓurɗe yuumtude goodaaɗe hannde. 

Ɗumɗoo fof noon kadi wonande fedde ndee, yahdata ko e nehdi e jaŋde e jaŋde mawɓe, e tonngugol humpito fedde ndee e oo fannu ngam « tafde weeyo binndol softinoowo janngugol ɗemɗe ngenndiije, haa teeŋti e pulaar (kirjingol, jeewte, jirwine, jaayɗe, defte, limlebbi, jamminooje, ɗakkaaɗe, ekn. » e « ƴellitde pinal, ñeeñal e ngalu ndonaangu fulɓe ; haɓde e humambinnaagu e majjere…».

2. To bannge yiilirde hesere ndee

Ko terɗe 2 fat (nder 17 yiilirde yaltunde ndee) keddii e yiilirde hesere ndee. Kadi, so en ƴeewii to bannge duuɓi, yiilirde ɓennunde ndee, nde toɗɗaa e 2003 ndee, hakindo duuɓi mum woɗɗaani 60, tawi noon hakindo duuɓi yiilirde hesere ndee woɗɗataa 50 hitaande. Ɗum noon firti ko sukaaɓe naatii ardorde ndee. E nder terɗe 11 ɗee heen 7 haa 8 ina mbaawi siforeede sukaaɓe. Limoore rewɓe kadi ɓeydiima e yiilirde hee, sibu ɓennunde ndee ko debbo gooto waɗnoo, jooni ɓe ngonii tato. Eɗen njaakorii tan nguu kesamhesaagu maa battin e coftal fedde ndee. 

Muttaar

Woppu jaabawol

Winndu yowre maa
Winndu ɗoo innde maa

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.